w

Co to jest prokrastynacja? Pokażemy Ci, jak z nią walczyć!

Prokrastynacja to nałogowe odkładanie obowiązków na ostatnią chwilę, czy też ociąganie się. To tendencja utożsamiana z opóźnianiem, odwlekaniem lub przekładaniem wykonania jakiegoś zadania, ujawniająca się w różnych dziedzinach życia. Przez zjawisko prokrastynacji rozumieć należy dobrowolne zwlekanie z realizacją zamierzonych działań, pomimo posiadanej świadomości pogorszenia sytuacji wskutek opóźnienia.

Mechanizm prokrastynacji polega na tym, że dzięki odłożeniu na później wykonania czynności następuje początkowo poprawa samopoczucia – pojawia się radość oraz ulga, że nie trzeba działać natychmiast. Odwlekaniu na później sprzyja złudzenie, że jutro będzie lepiej. Jednak uświadomienie sobie konieczności wykonania odłożonego zadania powoduje stres, strach oraz nerwowość spowodowaną poczuciem, że pozostało zbyt mało czasu na dokładne i prawidłowe wykonanie odkładanego zadania.

Cel prokrastynacji:

  1. uniknięcie frustracji – odkładanie wszystkiego na później, na ostatnią chwilę jest tak przyjemne jak coś, co obecnie wykonujemy, a kara za niewykonanie konkretnych zadań wydaje się bardzo odległa względem natychmiastowej przyjemności, jaką daje zrobienie czegoś innego; chodzi o to, by wyeksponować pozytywne, choć krótkotrwałe konsekwencje odkładania i uchronić się od przykrych emocji.
  2. ochronę poczucia własnej wartości – porażka może obniżać poczucie własnej wartości prokrastynatora, więc im mniejsze są szanse na to, że odniesie sukces, tym dłużej zwleka. Prokrastynatorzy są perfekcjonistami, więc prawdopodobieństwo, że nie sprostają własnym wymaganiom jest duże.
  3. sprzeciwianie się innym przez zachowania bierno-agresywne. Na prośby pada odpowiedź „dobrze”, ale jest to tylko puste słowo;
  4. odwlekanie działania daje osiągnięcie złudnej świadomości większej mobilizacji do sprostania trudnemu wyzwaniu później lub przeświadczenie, że ma to zostać wykonane perfekcyjnie.

Prokrastynacja w pracy

Co to jest prokrastynacja? To chorobliwe odwlekanie dotyka wielu sfer w życiu prywatnym, jak i zawodowym, jednakże w pracy może być najbardziej brzemienne w skutkach. Nieterminowe – a tym samym bardzo prawdopodobne – że niedbałe realizowanie zadań, może w konsekwencji doprowadzić do utraty stanowiska.

Przyczyny prokrastynacji, które destrukcyjnie wpływają na życie zawodowe:

  • Strach przed porażką. Kiedy prokrastynator uznaje, że zadanie jest zbyt trudne, odsuwa je w czasie, a tym samym oddala ryzyko porażki.
  • Nieumiejętność (i niechęć) określania priorytetów. Prokrastynatorzy maja tendencję do zabierania się za zadania najłatwiejsze i pozostawianie trudniejszych na koniec. Priorytetyzacja jest przekłamywana, czego efektem jest sytuacja, w której prokrastynator dochodzi do wniosku, że i tak zabraknie mu czasu na wywiązanie się z obowiązków.
  • Nadmiar obowiązków. Duża ilość zadań potrafi sparaliżować, ale uczucie przytłoczenia może mieć miejsce w ramach jednego, kompleksowego zadania. Wrażenie, że się nie sprosta wyzwaniu, staje się dominujące, a wówczas prokrastynator bardzo łatwo wpada w pułapkę dotycząca określenia priorytetów.
  • Brak chęci do działania. Należy rozróżnić dwa rodzaje motywacji: wewnętrzną i zewnętrzną. O motywacji wewnętrznej mówimy wtedy, gdy pracownik czerpie satysfakcję z działania, które wymaga twórczego podejścia. Natomiast o motywacji zewnętrznej powiemy wtedy, gdy dla pracownika liczy się nagroda – prestiż, benefity. Dla prokrastynatora wewnętrzne umotywowanie działań może być przytłaczające choćby ze względu na konieczność zaplanowania poszczególnych zadań i wizje włożenia wysiłku, co w mniemaniu takiej osoby wyklucza wszelką satysfakcję.
  • Problem z koncentracją. W świecie wszechobecnych “rozpraszaczy”, nawet osoba, która nie zmaga się z odwlekaniem, może mieć trudność w skupieniu się. Prokrastynator nie potrafi skutecznie się wyłączyć, aby podjąć działania.
  • Zmęczenie. Niewystarczająca ilość snu, zła dieta, stosowanie używek, zbyt mała aktywność fizyczna – pracownik może nie być nawet świadomy, że przyczyn prokrastynacji powinien upatrywać właśnie w tej sferze. Odwlekanie zadań usprawiedliwia tym, że jest za bardzo zmęczony.

Przyczyny prokrastynacji

  • Lęk przed porażką – praca przekładana jest do momentu, kiedy wydaje się, że jest za późno, żeby ją wykonać. Staje się to usprawiedliwieniem wyrzutów sumienia w razie niepowodzenia.
  • Lęk przed sukcesem – w tym przypadku występuje obawa, że sukces wywoła zazdrość lub pociągnie za sobą kolejne większe oczekiwania, którym można nie sprostać. Próbuje się więc nie wyróżniać spośród innych.
  • Lęk przed bezradnością – prokrastynator chce mieć wszystko pod kontrolą. Gdy taka osoba ma zmierzyć się z mało ambitnym zadaniem, ucieka się do prokrastynacji, aby potwierdzić swoją niezależność.
  • Lęk przed izolacją – prokrastynator chce, aby się nim opiekowano, doradzano mu i kierowano nim – dobrze się czuje pracując w grupie lub gdy ktoś podejmuje za niego decyzje.
  • Lęk przed intymnością – prokrastynator boi się, że inni nie będą wystarczająco obecni w jego życiu lub też, gdy się do niego zbliżą, dostrzegą jego wady i go odrzucą.

Skutki prokrastynacji w pracy

Skutki odkładania mogą być krótko- i długotrwałe, społeczne, psychologiczne, zawodowe, finansowe, itd. Skutki mogą przypominać efekt domina – upadają kolejne elementy, tak więc liczne sfery życia narażone są na poważny uszczerbek na jakości. Oto możliwe skutki:

  • Utrata stanowiska, zmniejszenie dochodów. Utrata pracy to jedna z wielu konsekwencji odwlekania zadań. Trudno, aby pracownik w dłuższej perspektywie utrzymał się na stanowisku w sytuacji, gdy nie będzie na czas wywiązywał się ze swoich obowiązków.

    Negatywne skutki prokrastynacji dotykają także pracodawcę. Prokrastynator swoim brakiem działania obniża produktywność zespołu: pracownicy spędzają dużą część swojego dnia na marnowaniu czasu i często spieszą się z wykonaniem zadań tuż przed terminami, co może prowadzić do zaniżenia wyników.

  • Spowolniony rozwój osobisty. Niemal każda sfera życia zawodowego wymaga ciągłej nauki, jeśli więc prokrastynator nie będzie rozwijał swoich kompetencji, w pewnym momencie grozi mu stagnacja, a część wiedzy, którą dotychczas zdobył, okaże się nieaktualna lub nieprzydatna.
  • Problemy w relacjach interpersonalnych. Prokrastynacja może prowadzić do problemów w relacjach ze współpracownikami, np. poprzez permanentne niewywiązywanie się na czas z części wspólnych zadań. Może prowadzić do problemów w relacjach z przyjaciółmi, np. poprzez spóźnianie się na wydarzenia towarzyskie. A jeśli ktoś nieustannie odkłada obowiązki domowe na ostatnia chwilę, to spokój i stabilność życia rodzinnego staja się zagrożone.
  • Pogorszenie stanu zdrowia psychicznego i fizycznego. Zwlekanie wywołuje problemy ze zdrowiem psychicznym, takie jak stres, a także kłopoty ze zdrowiem fizycznym, np. zwiększoną podatność na choroby. Prokrastynacja przed snem, która polega na niepotrzebnym opóźnianiu pójścia spać obniża jakość snu, a tym samym odpowiada za zwiększone zmęczenie.
  • Wzrost prokrastynacji w przyszłości. Ze względu na swoją naturę błędnego koła prokrastynacja na różne sposoby zwiększa prawdopodobieństwo przyszłej prokrastynacji. Osoba wpada w samonapędzające się cykle.

Sposoby radzenia sobie z prokrastynacją

Pokonanie prokrastynacji jest konieczne, ale nie poprzez stosowanie środków farmakologicznych. W przypadku patologicznej prokrastynacji zalecane jest oddziaływanie terapeutyczne, tak aby zniwelować negatywne nawyki. Co możesz zrobić sam dla siebie, jeśli obserwujesz u siebie wyżej opisane objawy? Oto nasze rady:

  1. Planuj, nadawaj priorytety i dziel pracę na podzadania. Spisz to, co musisz zrobić – zobaczysz wówczas wszystkie obowiązki w perspektywie określonego czasu, a więc określisz główne cele oraz terminy. Nadaj zadaniom priorytety tak, aby zacząć od najtrudniejszego i nie robić wszystkiego na ostatnią chwilę.

    Określ, ile czasu zabierze konkretne zadanie. Uważaj, żeby czas nie był zbyt długi, a jeśli zadanie jest kompleksowe, podziel je na podzadania, również nadając im priorytety oraz dokonując określenia czasu. W dobrej organizacji może Ci także pomóc szkolenie pt. “Zarządzanie czasem własnym, organizacja pracy” organizowane przez Grupę Most Wanted. Podczas szkolenia nauczysz się m.in. diagnozować u siebie problemy, a także dowiesz się, jak efektywnie zaplanować swój dzień/tydzień pracy.

  2. Wyeliminuj rozpraszacze. Ogranicz korzystanie i dostęp do mediów społecznościowych. To jeden z najgroźniejszych rozpraszaczy, który “atakuje” najczęściej, ale tylko dlatego, że ma na to nasze przyzwolenie.
  3. Komunikuj i planuj feedbacki. Powiadom współpracowników i przełożonych o swojej walce z prokrastynacją, a tym samym o chęci zwiększenia własnej produktywności. Zaplanuj feedbacki dotyczące twojej pracy po wprowadzeniu zmian. Dowiaduj się, w jakim stopniu poprawiła się jakość twojej prac i na co jeszcze zwrócić uwagę w przyszłości.
  4. Daj sobie prawo do popełniania błędów i nagradzaj siebie. Jeśli się okaże, że coś w planie było złe, nie czuj z tego powodu frustracji.
  5. Nagradzaj siebie za każdym razem, gdy zrealizujesz plan – ulubiony serial, wyjście ze znajomymi itp.

Obecnie należy wspomnieć jeszcze o pracy zdalnej, która na jednych wpływa bardzo dobrze, a na innych – destruktywnie. Ci drudzy mogą wpaść w pułapkę prokrastynacji, dlatego ważne jest, żeby praca na odległość była dobrze zorganizowana.

Jednak niezależnie od tego, czy pracujesz w domu, czy w biurze, jeśli ostatnio zauważyłeś zmiany w jakości i wynikach własnej pracy, nie zwlekaj. Im szybciej podejmiesz odpowiednie kroki, tym prędzej poradzisz sobie z odkładaniem obowiązków na później.

API

Co to jest API? Jak z niego korzystać i co muszę wiedzieć?

Czym jest link building i dlaczego jest tak istotny dla SEO?